KOAN

Dosłownie kōan znaczy: publiczny zapis

Koany to pytania i problemy oparte na paradoksie.
Poszukiwanie i znalezienie odpowiedzi na nie
ma umożliwić medytującemu osiągnięcie oświecenia.
Rozwiązania nie mogą być oparte na logicznym myśleniu
lecz jedynie poprzez osiągnięcie głębszego poziomu urzeczywistnienia.

Praca nad kōanem jest jedną z podstawowych technik zen,
stosowaną szczególnie (choć nie tylko) w szkole rinzai.
Polega na skupianiu umysłu całkowicie na treści kōanu,
jednak nie w celu jego umysłowego poznania, ale "zjednoczenia się z jego duchem".

Istnieje około 1700 kōanów, jednak mistrzowie zen używają około 500.
Nasłynniejszym zbiorem koanów jest Bezbramna brama (Wumenguan 無門關, jap. Mumonkan).
Autorem był chiński mistrz zen Wumen Huikai (jap. Mummon Ekai).
Zbiór został opublikowany w 1229 roku. Składa się z 48 kōanów.

Przykłady koanów:

1. Jak wyglądała twoja twarz przed narodzeniem twoich rodziców?
2. Jaki jest dźwięk jednej klaszczącej dłoni?
3. Co to jest bezbramna brama?
4. Wyobraź sobie pokój. Okno w pokoju jest otwarte. I wyobraź sobie byka za oknem.
Byk przechodzi przez okno. Przeszedł cały poza ogonem. Dlaczego ogon nie przeszedł?